چرا سرعت دویدنم را دیگر در اینستاگرام به اشتراک نمی‌گذارم

تابستان گذشته، من تصمیم گرفتم تا دیگر سرعتم را در اینستاگرام به اشتراک نگذارم. لطفاً اشتباه متوجه نوشید، من عاشق سلفی‌گرفتن با ساعت ورزشی‌ام با مسافت و پیسم هستم – شاید کمی فخرفروشانه به نظر برسد، اما وقتی عکسی از ساعتم که نشان می‌دهد قبل از ساعت ۹ صبح، حدود ۳۰ کیلومتر دویده‌ام را پست می‌کنم، حس قدرت و خفن‌بودن می‌کنم. اما از وقتی که این اشتراک‌گذاری آمار و ارقام در فضای اپلیکیشن زیاد شد، دیدم که مدام در حال مقایسه خودم با سایر دونده‌ها هستم.

اگر سرعتم با شخصی که در نظر می‌گرفتم که هم‌سطح من بود قابل مقایسه نبود، برای خودم بهانه می‌آوردم (مانند اینکه: ارتفاع جایی که می‌دوم، دویدن رو برای من در مقایسه با اون فرد خیلی سخت‌تر می‌کنه”). اگر نمی‌توانستم به اندازه زیاد در یک هفته بدوم، شروع می‌کردم به پرسیدن این سؤال که آیا نیاز دارم حجم تمرینی‌ام را بالا ببرم. من خیلی بیش از حد گرفتار تمرینات سایر افراد شده بودم، و کاملا از یاد برده بودم که تمرینات من به دلایلی به همین شکل برنامه‌ریزی‌شده بود.

نقش مثبت شبکه اجتماعی در انگیزه‌بخشی

شبکه اجتماعی می‌تواند به شکل گسترده‌ای انگیزه‌بخش باشد – حتی مسری باشد – وقتی بحث آمادگی جسمانی به میان می‌آید. یک مطالعه پر-استناد منتشر شده در ژورنال Nature در سال 2017 به بررسی 5 سال از داده‌های دویدن آپلود شده در شبکه اجتماعی بیشتر از یک میلیون نفر پرداخت و دریافتند که وقتی شخصی که شما آن را دنبال کرده‌اید یک کیلومتر اضافی یا 10 دقیقه بیشتر می‌دود، به احتمال زیاد شما هم سه-دهم یک کیلومتر یا سه دقیقه طولانی‌تر می‌دوید. (جالب اینجاست که، دونده‌های با فعالیت کمتر، بیشتر بر روی دونده‌های فعال‌تر اعمال نفوذ داشتند، در حالی که برعکس آن درست نبود و هر دو انیفلوئنسرهای زن و مرد، مردان را به تمرین سوق می‌دادند در حالی که فقط یک اینفلوئنسر زن مطابق تحقیق انجام گرفته، بر زنان دیگر نفوذ داشت).

اگرچه دویدن فقط در اعداد و ارقام خلاصه نمی‌شود، اما دیدن آمار دیگران می‌تواند به شکلی مثبت، شما را از «منطقه راحتی» بیرون بکشد. کرستین ریچی، روان‌شناس ورزشی و مربی دو، به مسابقات انتخابی المپیک ۲۰۲۰ اشاره می‌کند و می‌گوید: «تمام آن زنانی که موفق شدند به حد-نصاب المپیک برسند را در نظر بگیرید؛ هر کدام از آن‌ها وقتی دیدند فرد دیگری موفق به انجام این کار شده، با خود فکر کردند: “اوه، ببین! اگر آن‌ها می‌توانند، شاید من هم این توانایی را در خودم داشته باشم.“». (جالب است بدانید که زنان در رسیدن به آن حد نصاب چنان موفق عمل کردند که فدراسیون دوومیدانی آمریکا، زمان لازم برای ورودی مسابقات ۲۰۲۴ را هشت دقیقه کاهش داد تا استانداردها سخت‌گیرانه‌تر شود).

شاید اصلا بحث اعداد و ارقام در میان نباشد؛ بلکه صرفا دیدن اینکه فرد دیگری امروز از خانه بیرون رفته، می‌تواند همان تلنگر یا «انگیزه‌ای» باشد که برای رفتن به بیرون و دویدن به آن نیاز دارید.

به اشتراک‌گذاری تجربه دویدن (چه آمار و ارقام باشد، چه هر چیز دیگر) نوعی حس جامعه و همبستگی ایجاد می‌کند. فرقی نمی‌کند در پلتفرمی مثل اینستاگرام باشد که پر از سلفی با ساعت و اسکرین‌شات اپلیکیشن‌های ورزشی است، یا در برنامه‌های تخصصی مثل  Strava، Nike، RunKeeper  و MyFitnessPal که جزئیات دقیق آمار دیگران را نشان می‌دهند؛ در هر صورت، انگار دارید با هم می‌دوید، حتی اگر واقعا کنار هم نباشید.

من هم وقتی اوایل تمریناتم را در اینستاگرام می‌گذاشتم، متوجه شدم که انتشار سلفی با ساعت، نوعی مسئولیت‌پذیری در من ایجاد می‌کند؛ انگار می‌خواستم به دنیا بگویم: «ببینید، من تمرینی را که باید امروز انجام می‌دادم، تمام کردم!”

جنبه‌های منفی اشتراک‌گذاری آمار دویدن در شبکه‌های اجتماعی

دکتر «ویکتوریا سکلی»، متخصص فیزیوتراپی و مربی دو که مخالف استفاده از Strava است، معتقد است مشکل درست از جایی شروع می‌شود که وارد بازی “«مقایسه” می‌شوید. او توضیح می‌دهد که اگرچه دیدن تمرینات دونده‌های هم‌سطح یا نخبه می‌تواند جالب باشد، اما یک اسکرین‌شات ساده، تمام واقعیت را نشان نمی‌دهد.

ویکتوریا در ادامه می‌گوید: «وقتی عکس یک ساعت مچی را می‌بینم، هیچ ایده‌ای ندارم که آن شخص قبلاً چه تمریناتی داشته یا برنامه کلی‌اش چگونه است.» این عکس‌ها فاقد ظرافت و جزئیات هستند: چطور می‌توانید خودتان را با کسی مقایسه کنید وقتی از سوابق تمرینی، میزان خواب، کیفیت تغذیه یا استرس‌های روزمره‌اش (یعنی تمام عواملی که هر روز روی دویدن اثر می‌گذارند) بی‌خبرید؟

سکلی معتقد است: «هر دونده با دونده دیگر، کاملا متفاوت است. تمرین شما مختص خودتان است و باید روی پیشرفت فردی خود تمرکز کنید. من همیشه به مراجعانم یادآوری می‌کنم که هر کسی در مسیر منحصر‌به‌فرد خودش گام برمی‌دارد.»

علاوه بر این، تأثیر منفی این کار بر سلامت روان اثبات شده است. بر اساس تحقیقی که در سال ۲۰۲۱ در مجله Social Media & Society منتشر شد، افرادی که داده‌های سلامتی خود را در اینستاگرام به اشتراک می‌گذاشتند، برای اینکه همیشه یک «الگوی سالم» به نظر برسند تحت فشار بودند، که این موضوع منجر به بروز رفتارهای وسواس‌گونه در آن‌ها شده بود.

چرا باید نحوه استفاده از رسانه‌های اجتماعی را ارزیابی کنید؟

ریچی می‌گوید اشتراک‌گذاری داده‌های ورزشی، فی‌نفسه درست یا غلط نیست؛ بلکه باید ببینید خودتان چطور با داده‌های خود و دیگران تعامل می‌کنید. او تأکید می‌کند: «برای اینکه بتوانید به این آمار نگاهی واقع‌بینانه و عینی داشته باشید، باید”چرای” قدرتمندی (دلیل اصلی‌تان برای دویدن) داشته باشید. اگر انگیزه درونی نداشته باشید و با خود بگویید “فلانی امروز دوید، پس من هم باید بدوم” یا “باید بدوم تا از فلانی سریع‌تر باشم”، در یک مارپیچ سراشیبی و مخرب گرفتار می‌شوید.»

به عنوان مثال، اگر از این فضا برای حمایت و تشویق ورزشکاران دیگر استفاده می‌کنید، عالی است. اما اگر صرفا برای کسب تحسین و تأیید عمومی از آن استفاده می‌کنید، منتظر پیامدهای منفی باشید. تحقیقی در ژانویه ۲۰۲۰ نشان داد افرادی که برای «تأیید اجتماعی» (همان لایک اینستاگرام یا Kudos در استراوا) فعالیت می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به «وسواس ورزشی» و سطوح بالای استرس هستند.

اگر متوجه شدید که این پلتفرم‌ها روی شما تأثیر منفی می‌گذارند، ریچی پیشنهاد می‌دهد که “نگاهتان به داده‌ها را بازتعریف کنید”. به جای اینکه فکر کنید «فلانی با این سرعت دوید و من به گرد پایش هم نمی‌رسم»، این باورهای منفی را به شکلی بازنویسی کنید که یا مشوق خودتان باشد یا تحسین‌کننده دیگران. دوباره به این فکر کنید که اصلا چرا می‌دوید و چرا از این اپلیکیشن‌ها استفاده می‌کنید.

اگر فقط برای آن «افزایش سریع دوپامین» نوتیفیکیشن جدید لایک پست یا استوری به سراغ اینستاگرام می‌روید، این یک زنگ خطر است و باید در رفتارتان تجدیدنظر کنید.

فقط محض اطلاع، این را هم بگویم که واقعا امکان‌پذیر است که از این پلتفرم‌ها استفاده کنید بدون اینکه روی معیارهای دیگران تمرکز کنید. من متوجه شدم وقتی اشتراک‌گذاری سرعت خودم را متوقف کردم (با خط‌خطی‌کردن آن قسمت در اسکرین‌شات نهایی تمرینم)، دیگر به آمار و ارقام دیگران هم توجه چندانی نمی‌کردم. (صرفا جهت اطلاع، فقط اشتراک‌گذاری سرعت در اینستاگرام —که اپلیکیشن محبوبم است— اعصابم را به‌هم می‌ریخت؛ وگرنه در استراوا، تقریباً هیچ‌وقت قبل از لایک‌کردن تمرین دوستانم، به جزئیات آمارشان نگاه نمی‌کنم.)

ریچی همچنان اضافه می‌کند که: «وقتی اشتراک‌گذاری داده‌های خودتان را متوقف می‌کنید، در واقع دارید تمرکز و تأکید را از روی آن برمی‌دارید. در این حالت کمتر نگران این هستید که دیگران درباره سرعت شما چه فکری می‌کنند و همین باعث می‌شود کمتر نگران کاری که دیگران انجام می‌دهند باشید.»

ویکتوریا، در این باره معتقد است که تعیین مرزهای شخصی در مورد اشتراک‌گذاری داده‌ها بسیار حیاتی است. شاید ترجیح بدهید برای حمایت از دوستانتان در استراوا بمانید، اما فعالیت‌های خود را «خصوصی» (Private) کنید (یا انتخاب کنید که سرعت، ضربان قلب، قدرت و کالری‌سوزی‌تان مخفی بماند). شاید برای استفاده از یک اپلیکیشن محدودیت زمانی روزانه بگذارید تا در دام مقایسه نیفتید، یا در تمام طول یک دوره تمرینی کلا از برنامه خارج شوید. یا شاید لازم باشد برخی اینفلوئنسرهایی را که می‌دانید ناخودآگاه خودتان را با آن‌ها مقایسه می‌کنید، «Mute» یا «Unfollow» کنید.

هر کاری که انجام می‌دهید، یادتان باشد به قول سکلی: «اینکه در هیچ نوع اشتراک‌گذاری داده‌ای شرکت نکنید، ذره‌ای از “دونده‌بودن” شما کم نمی‌کند. شما همچنان می‌توانید بیرون بروید و فقط برای خودتان بدوید.»

جمع‌بندی پایانی فواید و مضرات اشتراک‌گذاری سرعت و مسافت دویدن در اینستاگرام

در دنیای امروز، شبکه‌های اجتماعی نقشی انکارناپذیری در زندگی ما ایفا می‌کنند. همان‌طور که اشاره شد، پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام و استراوا می‌توانند منبعی عالی برای انگیزه و الهام‌بخشی باشند؛ اما نباید از یک نکته حیاتی غافل شد: اگر دونده نتواند خود را از دام مقایسه با دیگرانی که هیچ وجه اشتراکی با او ندارند رها کند، قطعاً در معرض آسیب‌های جسمانی و روانی جدی قرار خواهد گرفت.

عواملی نظیر سابقه تمرینی، ژنتیک منحصربه‌فرد، کیفیت و کمیت خواب، تغذیه، سطح استرس، ویژگی‌های شخصیتی و شرایط محیطی، همگی بر خروجی نهایی یک برنامه تمرینی تأثیر می‌گذارند. در واقع، هیچ دو نفری را نمی‌توان یافت که از تمام جهات همسان باشند تا مقایسه آن‌ها با یکدیگر منطقی باشد. اشتراک‌گذاری وسواس‌گونه فعالیت‌ها، اگر به هدف کسب تأیید از دیگران باشد یا دونده را وادار کند تا صرفاً برای خودنمایی، مسافت‌ها و سرعت‌هایی خارج از سطح آمادگی‌اش را بدود، نتیجه‌ای جز مصدومیت و فرسودگی روانی یا حتی در بعضی موارد اضطراب نخواهد داشت.

بنابراین، همان‌طور که هر ابزاری می‌تواند کاربردی دوگانه (مفید یا مخرب) داشته باشد، باید نسبت به نحوه تعامل خود با این برنامه‌ها هوشیار باشید. به خاطر داشته باشید که این ابزارها باید در خدمت شما باشند، نه اینکه شما به برده‌ آن‌ها تبدیل شوید و لذت اصیل دویدن را فدای بازی مقایسه و لایک دیگران کنید.